Prometheus en de vlam
Merwin Feitsma

Merwin Feitsma
30 april 2019

Prometheus & Mendeleo

Epimetheus en Prometheus waren broers en één generatie ouder dan de bekende Griekse goden. Hun namen kunnen vrij vertaald worden als respectievelijk "Eerst doen en dan denken" en "Eerst denken en dan doen". Als strateeg ben ik opgeleid met de aanpak van Prometheus. (Letterlijk, want Prometheus en de vlam zijn symbolen van de TU Delft, waar ik studeerde.) Daar is een erg praktische reden voor: kosten. De kosten nemen progressief toe gedurende het innovatietraject.

Karakteristieken van een typisch innovatietraject
Globale ontwikkeling van een innovatietraject (door Atte Marikainen).

De "nadenkfase" is veel goedkoper dan de engineering, het testen, het produceren en uiteindelijk het vermarkten. En als je op die eerste fase bezuinigt en niet (goed) nadenkt, kom je later voor grote kosten te staan. Denk bijvoorbeeld aan een terugroepactie van onveilige producten. De link met Prometheus gaat echter verder dan alleen de naam.

Creativiteit

Zoals veel oude beschavingen, hadden de oude Grieken de arrogantie om te beweren dat de mens naar het evenbeeld van de goden is geschapen. Volgens hen was het een ideetje van Zeus. Hij liet Prometheus mannetjes van klei boetseren en die door Athena leven inblazen.

Prometheus kreeg al snel medelijden met het volk. We konden namelijk vrij weinig: niet hard lopen, niet vliegen of goed zwemmen, we hebben geen scherpe tanden of lange nagels en zijn ook niet echt sterk. En uiterlijk leken we misschien wel op de goden, maar de goddelijke vonk ontbrak. Götterfunken, zoals Friedrich von Schiller dat later in zijn gedicht An die Freude zou noemen. Dit gedicht vormt de kern van de Negende Symfonie van onze held Beethoven.

Aan de opening van de symfonie is al te horen dat Beethoven begreep wat Schiller bedoelde met Götterfunken: creativiteit. (Luister maar eens hoe het eerste thema uit het niets -of een kosmische oersoep vóór de Big Bang- lijkt te ontstaan.) En dan hebben we het niet over het amateurtheater van je tante, de naaktportretten door je buurvrouw of je schoonvaders dichtkunsten met Sinterklaas, maar over het zelfstandig naamwoord van creëren. Iets scheppen. Iets maken dat nog niet bestond. Innoveren.

Mendeleo is een bureau voor marketing en innovatie. Ons oogmerk is vooruitgang. En als vooruitgang het doel is, dan is creativiteit het middel. Het vertalen van nieuwe technologieën naar nieuwe producten of diensten en die succesvol in de markt zetten is onze kerntaak. Of omgekeerd: het identificeren van behoeften en daar nieuwe producten of diensten voor ontwikkelen. Marketing en innovatie.

Vooruitgang

Uit liefde voor zijn creatie trotseerde Prometheus de wil van Zeus -waarschijnlijk herkenbaar voor iedereen die weleens tegen beter weten in aan een geliefd idee heeft vastgehouden- en ging het goddelijke vuur voor ons halen. Hij beklom de Olympus, stal met een steel van venkel het vuur en gaf het aan de mensen. Daarmee ontvingen we niet alleen het vermogen om te creëren, maar ook de letterlijke toepassingen van vuur en electriciteit. Daarmee leerden we koken, auto's, treinen en computers te ontwikkelen en de vooruitgang mogelijk te maken.

"In Greek mythology, Prometheus is a Titan, culture hero, and trickster figure who is credited with the creation of man from clay, and who defies the gods by stealing fire and giving it to humanity, an act that enabled progress and civilisation." - Wikipedia

Prometheus kwam er niet zo goed vanaf als wij en werd door Zeus gestraft. Die wist dat de lever het enige orgaan is dat teruggroeit als je er een stuk uit haalt en ketende Prometheus aan een grote rots. Elke dag kwamen er gieren om zijn buik open te rijten en de lever eruit te eten. Die groeide 's nachts weer terug om de volgende dag weer opgegeten te worden. Dat herhaalde zich eeuwenlang, totdat Herakles hem bevrijdde. Ondertussen hebben wij mensen er enorm van geprofiteerd.

Voor straf geketend en gemarteld. Een beeld van Prometheus door Nicolas-Sébastien Adam, 1762 (Wikipedia).
Dank je! We hebben je aanmelding ontvangen.
Bijna goed. Check nog even of alles klopt.